راز حشره‌های نورانی؛ چرا کرم شب تاب در تاریکی روشن میشود؟

مقدمه

تصور کن یک شب تابستانی، روی سبزه‌های یک باغ بزرگ یا یک جنگل سرسبز نشسته‌ای و به آسمان نگاه می‌کنی. همه‌جا تاریکِ تاریک است. ناگهان، نقطه‌های کوچکِ نورانی، مثل ستاره‌های کوچولویی که از آسمان روی زمین افتاده باشند، دور و برت شروع به پرواز می‌کنند! آن‌ها به نرمی در هوا می‌چرخند، روشن و خاموش می‌شوند و تاریکی شب را مثل یک جشن تولد، پر از چراغانی می‌کنند.

نه! این‌ها چراغ‌قوه‌های مینیاتوری یا اسباب‌بازی‌های برقی نیستند. این موجوداتِ جادویی و قشنگ، کرم‌های شب‌تاب هستند. اما فکر می‌کنی آن‌ها چطور بدون اینکه به پریز برق وصل باشند یا باتری داشته باشند، مثل یک لامپِ پرنور می‌درخشند؟ بیا با هم به دنیای پر رمز و راز این حشرات نورانی در دنیای حیوانات سفرعلمی کنیم و راز بزرگشان را بفهمیم!

کارخانه جادوییِ شکمِ کرم شب‌تاب

بچه‌های عزیز، کرم‌های شب‌تاب در واقع اصلاً کرم نیستند! آن‌ها یک نوع سوسکِ بالدارِ خیلی کوچک و بامزه هستند. درست مثل پروانه‌ها که در واقع حشراتی بالدار هستند و قبلاً در داستان [پروانه‌ای که کرم بود] دیدیم که چطور تغییر شکل می‌دهند…»اگر به شکم یک کرم شب‌تاب نگاه کنیم، انگار داریم به یک آزمایشگاه علمی یا یک کارخانه آشپزیِ مخفی و خیلی کوچک نگاه می‌کنیم.

درون شکم این حشره، دو تا ماده جادویی وجود دارد که مثل مواد اولیه یک کیک خوشمزه هستند. این مواد در حالت عادی خاموشند و هیچ نوری ندارند. اما وقتی شب می‌شود و کرم شب‌تاب شروع به نفس کشیدن می‌کند، یک اتفاق هیجان‌انگیز می‌افتد: اکسیژنِ هوا (همان هوایی که ما هم نفس می‌کشیم) وارد شکم این حشره می‌شود.

وقتی اکسیژن با آن دو ماده جادویی مخلوط می‌شود… بوم! درست مثل وقتی که کلید برق را می‌زنی، یک نور قشنگِ زرد، سبز یا نارنجی تولید می‌شود! به محض اینکه کرم شب‌تاب نفسش را بیرون می‌دهد، نور خاموش می‌شود. برای همین است که ما نور آن‌ها را به صورت چشمک‌زن می‌بینیم.

یک جادوی عجیب: لامپ‌هایی که اصلاً داغ نمی‌شوند!

الامپ اتاق خواب بعد از چند ساعت روشن بودن خیلی داغ میشه، اما جادوی واقعی کرم شب‌تاب اینجاست: نور شکم آن‌ها اصلاً و ابداً داغ نیست! دانشمندان به این نور می‌گویند «نور سرد». بدن کرم شب‌تاب آن‌قدر ظریف و کوچک است که اگر نوری که تولید می‌کند کمی داغ بود، تمام بدنش می‌سوخت. اما خانه‌سازیِ طبیعت آن‌قدر دقیق است که این نور، کاملاً خنک و بی‌خطر است.

چرا کرم شب تاب در تاریکی روشن میشود

حالا شاید بپرسی اصلاً چرا آن‌ها باید در تاریکی خودشان را روشن کنند؟ مگر می‌خواهند راهشان را پیدا کنند؟ نه! آن‌ها از این نور برای دو کار مهم استفاده می‌کنند:

۱. حرف زدن با دوستان:

کرم‌های شب‌تاب زبان مخصوص به خودشان را دارند. آن‌ها با سرعتِ روشن و خاموش کردن نورشان، به دوستانشان پیام می‌فرستند. انگار با چراغ‌قوه به هم می‌گویند: «سلام! من اینجام، بیا با هم بازی کنیم!»

۲. ترساندن حیوانات شکمو:

وقتی یک پرنده یا قورباغه در شب به یک کرم شب‌تاب نزدیک می‌شود، درخشش ناگهانی شکم کرم به آن‌ها هشدار می‌دهد و می‌گوید: «نزدیک نشو! من بدمزه هستم و اگر من را بخوری دل‌درد می‌گیری!» برای همین، حیوانات دیگر از آن‌ها دوری می‌کنند.

منبع : kids.nationalgeographic